Op bezoek bij... taalvrijwilligers

Een donderdagmiddag eind maart. Onze ambassadeur Vrijwilligerswerk, Arend Roos, en ik worden gastvrij ontvangen in ZB| Planbureau en Bibliotheek van Zeeland aan de Kousteensedijk in Middelburg. We gaan vanmiddag in gesprek met taalvrijwilligers Ella Marijs en Marieke van Rossum en coördinatoren Frans van Eede en Jacolien Boogaard.

Ella is sinds het najaar van 2017 taalmaatje bij Gilde Samenspraak. Ze is taalmaatje van twee dames uit Irak en Kenia. ¨Mijn ervaringen zijn positief. Door samen te oefenen met de taal, kun je de mensen een stapje verder brengen binnen de Nederlandse maatschappij, daar doe je het voor. Maar het is ook wederzijds, we hebben echt leuke gesprekken.¨

Marieke is sinds november vrijwilliger bij het Taalloket in de ZB. Het Taalloket is onderdeel van het Taalhuis Walcheren. Marieke adviseert taalvragers over de best passende mogelijkheden om de taal te leren en belangstellenden die graag vrijwilligerswerk willen doen over het best passende taalproject. Wil je bijvoorbeeld vrijwillig taalmaatje worden waarbij je één op één met iemand de taal oefent, of lijkt het je leuk om vrijwillig klassenassistent bij Scalda of Mondo te worden of wil je als vrijwillig taaldocent bij een taalcursus in de ZB of bij Stichting Dunya aan de slag? Door middel van vragen stellen geven Marieke en haar collega vrijwilligers van het Taalloket advies over wat het beste past.

Daarnaast zit Marieke ook een aantal vrijdagen bij het Taalcafé in de ZB, een wekelijkse bijeenkomst waar samen over verschillende onderwerpen gepraat wordt om zo te oefenen met het spreken van de taal en waar je mensen kunt ontmoeten.

Marieke wordt hierbij ondersteund door Jacolien, zij is coördinator van de vrijwilligers in het Taalloket, Taalcafé en van de vrijwillige taaldocenten in de ZB in Middelburg. In totaal zo´n 25 vrijwilligers. ¨Vrijwilligers doen het werk, maar vaak stemmen we samen af. Soms is de beste optie voor een taalvrager of belangstellende vrijwilliger niet meteen duidelijk, dan denken we daar samen over na. Daarnaast zorg ik ervoor dat alles zo goed mogelijk geregeld is, dat de vrijwilligers hun werk goed kunnen doen.¨

Frans is coördinator bij Gilde Samenspraak. Hij koppelt een taalvrager en een taalvrijwilliger aan elkaar als taalmaatjes, waarna zij voor de periode van één jaar samen wekelijks in een ongedwongen sfeer een uurtje (of langer) praten, koffie drinken, of bijvoorbeeld boodschappen doen en zo oefenen met de taal. ¨Naast het maken van de koppelingen, ben ik er ook om vragen te beantwoorden van onze vrijwilligers. Vrijwilligers die even willen sparren: doe ik het zo goed? En één keer in de maand organiseren we een bijeenkomst voor alle taalvragers en vrijwilligers.¨ Bij Gilde Samenspraak zijn er nu zo´n 70 vrijwilligers actief. Frans is zelf ook taalmaatje van vier mensen.

Erg leuk om te doen
Er zijn altijd meer vrijwilligers welkom, geven Frans en Jacolien aan. Het is ook erg leuk om te doen, die mening delen ze alle vier. ¨Ik vind het dankbaar werk.¨, zegt Marieke, ¨Je kunt echt iets concreet betekenen. Mensen komen soms bedremmeld aan bij het loket en gaan opgelucht weer weg, blij dat ze aan de slag kunnen. Het is ook erg leuk om dingen te horen over andere culturen. Je blik wordt ruimer.¨
Ella: ¨Als je de taal niet goed spreekt, heeft dat zo´n impact op je zelfstandigheid. Het is fijn om daarbij te kunnen helpen.¨
Jacolien vult aan: ¨Ik vind het heel fijn dat ook als de officiële inburgering voorbij is, wij toch activiteiten kunnen bieden om verder te oefenen met de taal en mensen te ontmoeten, zoals het Taalcafé. En we hebben bijvoorbeeld ook een activiteit ¨Zing Mee Met Me in de ZB Middelburg¨, waar gezellig samen Nederlandse liedjes gezongen worden. Ook een prima en vooral leuke manier om de taal te oefenen.¨.

Wat zijn belangrijke vaardigheden voor taalvrijwilligers, vraagt Arend. ¨Ik denk dat het fijn is als je bepaalde gespreksvaardigheden beheerst, vragen stelt, doorvraagt, verschillende thema´s bespreekt.¨, zegt Ella, ¨we hebben ook hulpmiddelen, een methode met houvast voor pasklare gespreksonderwerpen, met instructies en audio-ondersteuning. Dat is fijn.¨.

Uitdagingen
Het blijkt niet altijd gemakkelijk, dit vrijwilligerswerk.
Frans: ¨Je wilt de mensen zo graag helpen, vaak ben je de eerste Nederlander met wie ze echt contact krijgen. Soms zijn de verwachtingen van het contact hoog, dan is het belangrijk om goed evenwicht te vinden, dat je jezelf niet voorbij loopt.¨
Ella beaamt dit: ¨Het is meer dan een gezellig praatje, mensen hebben vaak veel meegemaakt en ze hebben veel vragen over hoe alles hier in Nederland gaat. Automatisch help je dan soms ook met andere dingen dan alleen het oefenen van de taal. Mijn taalmaatje uit Irak schaakte vroeger altijd. Dat kwam ter sprake. In ons dorp is een schaakclub, samen zijn we er een keer naartoe gegaan en sindsdien gaat ze samen met haar man.¨
Frans: ¨Of als er formulieren ingevuld moeten worden, of gebeld moet worden naar instanties, dan wordt soms gevraagd: wil jij dat voor me doen? Ik probeer dan voor ogen te houden dat mensen het zelf moeten kunnen dus mijn antwoord is dan: nee, we kunnen het wel samen doornemen, maar jij gaat het invullen en nee, we kunnen wel samen voorbereiden wat je kunt vragen, ik zit naast je, maar jij gaat bellen.¨

Jacolien is ook heel duidelijk: ¨Je probeert zo goed mogelijk mensen te helpen, maar de verantwoordelijkheid ligt bij de mensen zelf, je kunt niet die verantwoordelijkheid overnemen.¨
¨In de cursus die het Taalhuis Walcheren voor taalvrijwilligers van alle organisaties die bezig zijn met taal organiseert, is dit ook één van de thema´s: het stellen van grenzen.¨, vertelt Marieke, ¨Deze cursus is er speciaal om taalvrijwilligers een basis mee te geven en ervaringen uit te laten wisselen.¨

Over het Taalhuis Walcheren
Het Taalhuis Walcheren is actief in het netwerk, bij allerlei maatschappelijke organisaties. Via die organisaties worden taalvragers geattendeerd op het Taalhuis. Mensen uit uiteenlopende landen zoals bijvoorbeeld Irak, Syrië, Polen, Griekenland en Amerika komen naar het Taalhuis. Het Taalhuis is er niet alleen voor anderstaligen, maar ook voor autochtone Nederlanders die moeite hebben met lezen en schrijven. Er zijn maar liefst 1,3 miljoen mensen tussen de 16 en 65 jaar in Nederland die moeite hebben met de taal. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is tweederde van deze mensen van Nederlandse afkomst. Die doelgroep bereiken is lastig, maar via werkgevers of organisaties als UWV of Orionis kunnen signalen of doorverwijzingen gegeven worden. Het Taalhuis organiseert ook een cursus voor het herkennen en doorverwijzen van laaggeletterdheid, denk aan mensen in de kraamzorg, thuiszorg. Deelnemers leren hoe je het gesprek aan kunt gaan en hoe je goed kunt doorverwijzen.
Jacolien: ¨Het begeleiden van deze groep vergt veel sociale vaardigheden, het zelfvertrouwen van mensen heeft een deuk opgelopen. De stap om echt (weer) te gaan leren, naar school te gaan is heel groot. Een taalmaatje kan een heel belangrijke tussenstap zijn.¨.

Arend: ¨Mensen hebben een soort basisniveau in de taal nodig. Denk bijvoorbeeld aan het goed kunnen lezen van de veiligheidsinstructies als je in een technisch bedrijf werkt. Ontzettend belangrijk. En als mensen de taal echt heel minimaal beheersen, is het moeilijk om hen te begeleiden, merken organisaties die actief zijn in bijvoorbeeld schuldhulpverlening en medische zorg. Organisaties als Gilde Samenspraak en het Taalhuis en alle andere taalprojecten bieden met de inzet van alle vrijwilligers veel maatwerk. Het zijn cruciale voorzieningen en verdienen ondersteuning vanuit de gemeenten.¨
Jacolien: ¨De inzet en het enthousiasme van alle taalvrijwilligers vind ik zo bijzonder. Dat geeft ook veel voldoening aan mijn werk als coördinator.¨

 


 

Wil je meer weten over het Taalhuis Walcheren en de verschillende taalprojecten op Walcheren? Klik hier.

Ken je iemand die wil oefenen met de Nederlandse taal? Heb je belangstelling om taalvrijwilliger te worden? Of heb je nog andere vragen? Je bent van harte welkom bij het Taalloket in de ZB (Kousteensedijk 7 in Middelburg). Openingstijden zijn: dinsdag en donderdag van 14.00 tot 16.00 uur.

 


 

Bedankt voor jullie gastvrijheid Jacolien, Ella, Marieke en Frans en het delen van jullie ervaringen!

 

16 april 2018
Janneke Nijssen-Heesakkers
Vrijwilligerssteunpunt Samen Vrijwillig (SWM)